1941

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1941 / MCMXLI XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1939 « 1940 « 1941 » 1942 » 1943

Spis treści

1 II wojna światowa
2 Pozostałe wydarzenia w Polsce
3 Pozostałe wydarzenia na świecie
4 Urodzili się
5 Zmarli
6 Zdarzenia astronomiczne
7 Nagrody Nobla
8 Zobacz też
9 Święta ruchome

[edytuj] II wojna światowa

[edytuj] Pozostałe wydarzenia w Polsce

15 lutego – został dokonany pierwszy zrzut cichociemnych.
17 lutego – Maksymilian Maria Kolbe został aresztowany przez Gestapo.
9 kwietnia – zostało utworzone getto w Częstochowie.
26 lipca – we Lwowie zginął zamordowany przez hitlerowców Kazimierz Bartel, matematyk, polityk, wielokrotny premier rządu RP.
30 lipca – podpisanie układu Sikorski-Majski.
14 sierpnia – rząd polski zawarł umowę z ZSRR dotyczącą tworzenia polskiej armii na wschodzie - zob. Armia Andersa.
27/28 grudnia – w nocy została zrzucona do Polski tzw. Grupa Inicjatywna komunistów (Paweł Finder, Marceli Nowotko i in.).

[edytuj] Pozostałe wydarzenia na świecie

10 stycznia – w Berlinie i Moskwie podpisano układy sowiecko-niemieckie o granicach we wschodniej Europie i wymianie handlowej. W zamian za artykuły przemysłowe Niemcy miały otrzymywać żywność i surowce. Niemcy będą czerpać korzyści z tej umowy do momentu swojego ataku na Związek Sowiecki.
15 stycznia – w Stalagu VIII A odbyła się prapremiera Quatuor pour la fin du temp Olivier Messiaena.
17 stycznia – stoczono bitwę pod Ko Chang.
19 stycznia – w Moskwie doszło do podpisania przez przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych ZSRR Wiaczesława Mołotowa i ambasadora Niemiec Friedricha Wernera von Schulenburga protokołu o rezygnacji Niemców z roszczeń do części terytorium Litwy, wskazanego w Tajnym Uzupełniającym Protokole z 28 września 1939.
21 stycznia – w Rumunii Żelazna Gwardia dokonała nieudanego zamachu stanu.
12 lutego – generał Erwin Rommel wylądował w Afryce Północnej.
16 lutego – w londyńskich Wiadomościach Polskich ukazał się pierwszy fragment poematu Kwiaty polskie Juliana Tuwima.
25 lutego – wszedł do służby niemiecki pancernik Tirpitz.
1 marca – podpisanie paktu trzech przez Bułgarię.
11 marca – w USA uchwalono Lend-Lease Act.
1 kwietnia – w Iraku doszło do wojskowego zamachu stanu.
5 kwietnia – Jugosławia podpisała z ZSRR układ o przyjaźni i nieagresji.
9 kwietnia – duński ambasador w USA (który odmówił uznania niemieckiej okupacji Danii) podpisał traktat z USA, dający ich siłom zbrojnym prawo do zakładania swoich baz wojskowych na obszarze Grenlandii (traktat Kauffmana).
maj – katastrofa górnicza w kopalni węgla kamiennego „Ruben” w Neurode (obecnie Nowa Ruda); podczas przebijania przekopem pokładu „Franciszek” doszło do największej katastrofy w noworudzkich kopalniach. Zginęło 187 górników.
13 kwietnia – w Rosji przy ujściu rzek Mołoga i Szeksna do Wołgi otwarto Zbiornik Rybiński.
22 czerwca
- atak Niemiec na ZSRR (operacja Barbarossa).
- Rumunia i Włochy wypowiedziały wojnę ZSRR.
23 czerwca – Słowacja wypowiedziała wojnę ZSRR.
25 czerwca – Finlandia wypowiedziała wojnę ZSRR.
27 czerwca – Węgry wypowiedziały wojnę ZSRR.
10 sierpnia – w Sztokholmie, Szwed Gunder Hägg ustanowił rekord świata w biegu na 1 500 m wynikiem 3.47,6 s.
12 sierpnia
- w ZSRR wydano amnestię dla obywateli Polski przebywających w łagrach.
- Franklin Delano Roosevelt i Winston Churchill podpisali deklarację zwaną Kartą Atlantycką.
14 sierpnia – ogłoszenie Karty Atlantyckiej, podpisanej dwa dni wcześniej przez Winstona Churchilla i F.D.Roosevelta.
21 września – dokonano oblotu amerykańskiego bombowca B-29.
24 września
- Londyn: członkowie koalicji antyhitlerowskiej podpisali Kartę Atlantycką.
- powstał francuski rząd emigracyjny.
30 października – Franklin Delano Roosevelt wyraził zgodę na udzielenie pożyczki dla Związku Radzieckiego w ramach Lend-Lease Act.
25 listopada – Finlandia przystąpiła do paktu antykominternowskiego.
7 grudnia
- atak na Pearl Harbor: Japończycy przeprowadzili niespodziewany atak na amerykańską bazę wojskową Pearl Harbor na Hawajach.
- Kanada wypowiedziała wojnę Finlandii, Węgrom, Rumunii i Japonii.
8 grudnia – Wielka Brytania i jej sojusznicy wypowiedzieli wojnę Japonii.
11 grudnia – Niemcy i Włochy wypowiedziały wojnę Stanom Zjednoczonym.

[edytuj] Urodzili się

3 stycznia - Iwona Śledzińska-Katarasińska, polska działaczka polityczna i dziennikarka
6 stycznia – Aleksander Bednarz, polski aktor
14 stycznia - Faye Dunaway, amerykańska aktorka
15 stycznia – Captain Beefheart, właściwie Don Van Vliet, awangardowy muzyk, poeta i malarz amerykański związany z zespołem Captain Beefheart and His Magic Band
16 stycznia – Ewa Demarczyk, polska pieśniarka, z wykształcenia aktorka i pianistka
21 stycznia – Plácido Domingo, hiszpański śpiewak, tenor
24 stycznia
- Neil Diamond, amerykański aktor i piosenkarz
- Jurij Pokalczuk, ukraiński pisarz (zm. 2008)
25 stycznia – Jan Styrna, biskup ordynariusz diecezji elbląskiej, krajowy duszpasterz rolników
1 lutego – Rudolf Michałek, polski profesor, specjalista w zakresie inżynierii rolniczej
8 lutego – Tom Rush, amerykański piosenkarz, gitarzysta i kompozytor folkowy
9 lutego – Kazimierz Kaczor, polski aktor
27 lutego - Charlotte Stewart, amerykańska aktorka
16 lutego – Kim Dzong Il, przewodniczący Partii Pracy Korei
18 lutego – David Blue, amerykański piosenkarz i kompozytor związany z ruchem folkowym (zm. 1982)
4 marca – Kazimierz Grześkowiak, polski pisarz, artysta estradowy, satyryk (zm. 1999)
13 marca – Mahmoud Darwish, poeta i prozaik palestyński (zm. 2008).
20 marca – Jerzy Duda-Gracz, polski malarz (zm. 2004)
22 marca - Stanisław Stec, polski polityk
26 marca – Andrzej Barszczyński, polski operator, reżyser i scenarzysta filmowy
28 marca – Holger Bartsch, niemiecki polityk
14 kwietnia
- Pola Raksa, polska aktorka
- Julie Christie, brytyjska aktorka
28 kwietnia - Ann Margret, amerykańska aktorka
3 maja - Kornel Morawiecki, polski działacz niepodległościowy, założyciel Solidarności Walczącej
11 maja – Eric Burdon, angielski wokalista, związany m.in. z grupą Animals.
13 maja - Ritchie Valens, amerykański piosenkarz pochodzenia meksykańskiego (zm. 1959)
24 maja – Bob Dylan, właśc. Robert Zimmerman, amerykański piosenkarz i kompozytor
5 czerwca – Barbara Brylska, polska aktorka
9 czerwca - Antoni Motyczka, polski polityk
15 czerwca – Janusz Bazydło, polski historyk, publicysta, działacz opozycji demokratycznej w PRL
18 czerwca – Leszek Długosz, polski aktor, literat, kompozytor i śpiewający poeta
27 czerwca – Krzysztof Kieślowski, polski reżyser (zm. 1996)
9 lipca – Tadeusz Borowski, polski aktor
10 lipca – Montserrat Grases, hiszpańska kandydatka na ołtarze (zm. 1959)
18 lipca – Frank Farian, niemiecki muzyk i producent muzyczny
27 lipca
- James P. Hogan, angielski pisarz science fiction
- Halina Kowalska, polska aktorka
30 lipca – Paul Anka, kanadyjski piosenkarz i kompozytor
8 sierpnia – Renate Blank, polityk niemiecka
15 sierpnia – Manolis Mavrommatis, grecki dziennikarz sportowy, polityk
18 sierpnia – Helmut Kajzar, polski dramatopisarz i reżyser teatralny (zm. 1982)
20 sierpnia – Slobodan Milošević, serbski polityk, prezydent Serbii i Jugosławii (zm. 2006)
2 września – Stefan Friedmann, polski aktor
7 września – Władysław Henzel, polski pułkownik
13 września – Ed Roberts, informatyk (zm. 2010)
15 września – Mirosław Hermaszewski, polski pilot i kosmonauta
19 września – Cass Elliot, amerykańska piosenkarka (zm. 1974)
23 września - Wojciech Alaborski, polski aktor (zm. 2009)
Maria Romanowska - polska działaczka opozycji antykomunistycznej (zm.2007)
13 października – Paul Simon, amerykański piosenkarz i kompozytor
18 października - Billy Cox, członek zespołów Band of Gypsys, The Jimi Hendrix Experience, Gypsy Sun and Rainbows
5 listopada – Art Garfunkel, amerykański piosenkarz i kompozytor
8 listopada – Julian Antonisz, polski twórca filmów animowanych (zm. 1987)
23 listopada – Derek Mahon, północnoirlandzki poeta
28 listopada - Laura Antonelli, włoska aktorka
30 listopada – Kees Aarts, holenderski piłkarz
7 grudnia – Janusz Bukowski, polski aktor i reżyser (zm. 2005)
9 grudnia - Beau Bridges, amerykański aktor
31 grudnia - Sarah Miles, brytyjska aktorka
31 grudnia - Janusz Karol Barański, prawnik, księgarz, animator kultury w Łodzi, właściciel księgarni "Nike" w Łodzi

[edytuj] Zmarli

8 stycznia – Robert Baden-Powell założyciel skautingu (ur. 1857)
13 stycznia – James Joyce, irlandzki pisarz (ur. 1882)
5 lutego – Otto Strandman, estoński premier i naczelnik państwa (ur. 1875)
21 lutego – Frederick Banting, fizjolog kanadyjski, noblista (ur. 1891)
24 lutego – Emil Zegadłowicz, polski pisarz (ur. 1888)
28 lutego – Alfons XIII Burbon, król Hiszpanii (ur. 1886)
4 marca – Bruno Stanisław Gruszka, polski polityk, poseł na Sejm (ur. 1881)
28 marca – Virginia Woolf, angielska pisarka (ur. 1882)
12 kwietnia – Zdzisław Henneberg, polski pilot myśliwski (ur. 1911)
4 czerwca – Wilhelm II Hohenzollern, ostatni cesarz Niemiec (ur. 1859)
6 czerwca – Louis Chevrolet, amerykański konstruktor samochodów (ur. 1878)
10 czerwca – Ludwik Krzywicki, polski socjolog, ekonomista, działacz społeczno-polityczny (ur. 1859)
po 22 czerwca – Iwan Czmoła, ukraiński działacz społeczny i wojskowy (ur. 1892)
29 czerwca – Ignacy Jan Paderewski, polski pianista i polityk (ur. 1860)
1 lipca – Jerzy Hulewicz, polski pisarz, teoretyk sztuki, grafik i malarz (ur. 1886)
4 lipca – Tadeusz Boy-Żeleński, polski pisarz rozstrzelany przez hitlerowców we Lwowie wraz z kilkudziesięcioosobową grupą polskich profesorów i członków ich rodzin (ur. 1874)
11 lipca
- Arthur Evans, brytyjski archeolog, odkrywca pałacu w Knossos (ur. 1851)
- Jerzy Kahané, polski duchowny luterański na Górnym Śląsku i Pomorzu, redaktor prasy kościelnej (ur. 1901)
26 lipca
- Kazimierz Bartel, polski polityk, profesor, matematyk (ur. 1882)
- Henri Lebesgue, francuski matematyk (ur. 1875)
7 sierpnia – Rabindranath Tagore, indyjski poeta, prozaik, filozof, kompozytor, malarz i pedagog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1861)
21 sierpnia – Bolesław Barbacki, polski malarz (ur. 1891)
14 sierpnia – Maksymilian Maria Kolbe właściwie Rajmund Kolbe, franciszkanin, redaktor "Rycerza Niepokalanej" i "Małego Dziennika", misjonarz w Japonii, więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz (ur. 1894)
27 września – Norbert Barlicki, działacz PPS-u (ur. 1880)
14 października – Hjalmar Söderberg, szwedzki pisarz (ur. 1869)
18 listopada – Walther Hermann Nernst, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1864)
2 grudnia – Edward Rydz-Śmigły, marszałek Wódz Naczelny Wojska Polskiego do 1939 roku (ur. 1886)
29 grudnia – Tullio Levi-Civita, włoski matematyk (ur. 1873)
15 listopada – Feliks Nawrot, żołnierz AK, założyciel organizacji konspiracyjnej "Orzeł Biały" (ur. 1917)